Chúng ta hay nói về cây dừa trong thực phẩm, trong công nghiệp vậy còn hình tượng cây dừa trong văn hóa và nghệ thuật thì thế nào nhỉ?

Ngày hôm nay hãy cùng nhà máy thạch dừa Vinacoco đi tìm hiểu xem dừa có ảnh hưởng thế nào đến điều này nhé.

  1. Đối Với Văn Hóa
  • Trong ngày lễ, tết quan trọng như mừng năm mới dừa dùng làm đồ

trưng bày trong mâm ngũ quà “cầu, dừa, đù, xài (xoài), xung” Dừa là

một trong năm thành tố tạo nên mơ ước được phồn thịnh của con người

nơi vùng đất châu thổ Cửu Long. Cách nói sử dụng biến âm của phương

ngữ Nam Bộ đã vô tình đưa quà dừa góp mặt vào mâm ngũ quả thể hiện

rõ mong muốn của con người qua sự tương hỗ về màu sắc một cách rõ

nét của năm loại quả này. Tính biểu tượng của quả dừa (vừa) thể hiện rõ

khát vọng vươn lên của tầng lớp bình dân mà có thể trong cuộc sống lao

động vật và quanh năm thiếu thốn mọi bề nên năm mới tết đến trưng

“dừa” để cầu mong vừa đủ xài (xoài) – tức là khỏi thiếu hụt. Ý nghĩa này

quà thật rất độc đáo khi ta nhìn qua dừa tưởng chừng rất đỗi bình

thường.

  • Ngoài ra, quà dừa còn cho thấy nó có vị trí quan trọng trong những thời

điểm có ý nghĩa nhất của đời người là trong cưới hỏi. Trong sự việc

trọng đại này, ngoài những lễ vật như ta đã biết, người ta còn sang nhà

gái lễ vật là mứt dừa, rồi trong đãi khách, nhà cô dâu, chúa rể cũng

mang mứt dừa ra mời họ hàng trong ngày vui của mình. Việc chuẩn bị

mứt dừa cho tiệc vui đã làm cho đám cưới thêm phần chờ đợi, hấp dẫn

bởi không khí rộn ràng chuẩn bị bề dừa ngào đường làm mứt đãi khách

trong ngày tân hôn hay vu quy của mình. Ngoài ra, trong ba ngày tết,

nhà nào cũng có mứt dừa với các màu sắc xanh, trắng, đỏ, vàng trông

rất bắt mắt, làm cho không khí ngày tết thêm rộn ràng.

  • Trong âm nhạc: Lá dừa dùng làm kèn cho trẻ con thôi cũng rất độc

đáo. Đây là trò chơi dân gian mang đậm dấu ấn văn hóa miệt vườn. Làm

kèn chính là thú vui của trẻ nhỏ nhất là trẻ nhỏ ở nông thôn vốn có đời

sống văn hóa tinh thần rất thiếu thốn. Ngoài làm kèn, ta còn dùng lá dừa

làm chong chóng hay thắt các vật chơi hình con cá, con rết rất đẹp mà

gần như đứa trẻ nào ở quê cũng biết làm. Rồi trong sinh hoạt văn hóa

của loại hình cải lương, người ta dùng trái dừa khô lấy quà của nó làm

một bộ phận của cây đàn cò rất độc đáo,

  • Trong điêu khắc: Các hình tượng được các nghệ nhân dùng thân dừa

để khắc như hình người, mục đồng chăn trâu, bộ ấm trà, làm lược chài

tóc, làm các loại dụng cụ lưu niệm khác cho khách thập phương đến

tham quan vùng văn hóa này cũng đã làm cho đời sống văn hóa người bản địa phong phú hơn và được thể hiện mình với các nước trên thế giới.

  1. Đối Với Nghệ Thuật Thơ Ca:

Ca dao dân ca Bến Tre

  • Thấy dừa thì nhớ Bến Tre,

Thấy bông sen nhớ đồng quê Tháp Mười.

  • Trả ơn ai có cây dừa

Cho tôi nghỉ mát đợi chờ người thương.

Mài dừa đạp bã cho nhanh

Nấu dầu mà chải tóc anh tóc nàng

Mài dừa dưới ánh trăng vàng

Ép dầu mà chải tóc nàng tóc anh

  • Trồng dừa ra đọt chặt tàu

Sợ em đổi dạ tham giàu bỏ anh

  • Kìa vườn dừa cây cao cây thấp

Gió quật quà cành lá xác xơ

Thương anh em vẫn đợi chờ

Câu đố:

  • Một mẹ nuôi chín mười con

Không ăn, không uống vẫn tròn vo vo

(là quả gì)

  • Nước sông không đến

Nước bến không vào

Vậy mà có nước

(là quả gì)

  • Văn học thì có bài thơ nổi tiếng Dừa Ơi của Lê Anh Xuân
  • Âm nhạc thì có ca khúc Dáng Đứng Bến Tre.

Thông qua bài viết trên ta có thể thấy được rằng dừa có sức ảnh hưởng và tầm quan trọng rất lớn trong văn hóa cũng như nghệ thuật thơ ca Việt Nam. Cảm ơn mọi người đã đón đọc và cùng nhà máy Vinacoco đi tìm hiểu.